SZUKAJ
CO/GDZIE/KIEDY W CZĘSTOCHOWIE Portal kulturalny

Bolesław Kurkowski

Człowiek roku 1940 - Bolesław Kurkowski

21 lutego 2023
Rysunkowy portret historyka Juliusza Sętowskiego
Udostępnij

Pracował w Zarządzie Miasta Częstochowy, udzielał się patriotycznie w czasie III powstania śląskiego. Od 31 sierpnia 1939 r. działał w Straży Obywatelskiej w Częstochowie. Potem kierował pracami ekshumacyjnymi ofiar rozstrzelanych przez Niemców 4 września 1939 r. w różnych miejscach w Częstochowie. W czasie okupacji działał w konspiracji; pomagał zdobyć nowe dokumenty osobom zagrożonym aresztowaniem.

middle-KurkowskiBolesław.jpg

Bolesław Kurkowski urodził się 2 listopada 1884 r. w Częstochowie, był synem Wincentego i Heleny z Szyndlerów. W 1906 r. zdał egzamin w zakresie 4 klas w II Gimnazjum w Warszawie, a następnie ukończył kurs buchalterii. Pracował w Towarzystwie Pożyczkowo-Oszczędnościowym w Częstochowie, Towarzystwie Pożyczkowo-Oszczędnościowym „Częstochówka”, Polskiej Krajowej Kasie Pożyczkowej, Banku Komercyjnym, Banku dla Przemysłu i Handlu, Państwowej Hucie „Blachownia” oraz w firmie „Elibor”. Zajmował stanowiska: kasjera, prokurenta, kierownika biura i księgowego.

W czasie III powstania śląskiego zaangażowany był w utrzymywanie kontaktu pomiędzy ochotnikami z Częstochowy (głównie uczniami II Gimnazjum Państwowego im. R. Traugutta), a ich rodzinami. „Goniec Częstochowski” z 10 maja 1921 r. informował, że Kurkowski „jako delegat komitetu rodzicielskiego bawił kilka dni na Górnym Śląsku. Przywiózł od walczących listy i wiadomości. Przyjmuje osoby zainteresowane kontaktami w mieszkaniu przy II Alei 24, od godz. 5 po południu”.

W latach 1931–37 i 1939–48 był pracownikiem Zarządu Miejskiego w Częstochowie w dziale ewidencyjnym, a potem kolejno w dziale ewidencji i kontroli ruchu ludności, w wydziale administracyjnym, finansowym i kwaterunkowym. 31 sierpnia 1939 r. otrzymał angaż od prezydenta miasta z przydziałem do Straży Obywatelskiej, której był sekretarzem do czasu rozwiązania jej przez Niemców 12 września 1939 r.

Jako pracownik Wydziału Administracyjnego Zarządu Miejskiego w lutym i marcu 1940 r. kierował pracami ekshumacyjnymi ofiar września 1939 r. Dzięki jego staraniom udało się ustalić tożsamość rozstrzelanych (w sumie 227 osób), sporządził szczegółowe protokoły każdej ekshumacji. Działał w konspiracji; uchronił wiele osób przed aresztowaniem, pomagając w uzyskaniu dokumentów. W jego domu (przy ulicy Focha 64) znajdowali schronienie księża, zakonnice, zakonnicy, uciekinierzy z więzień i obozów, ranni.

10 stycznia 1945 r. został aresztowany (wraz z synem Stefanem) przez Niemców. Osadzony w więzieniu na Zawodziu w Częstochowie, był brutalnie przesłuchiwany. Niemcy nie zdążyli wykonać na nim egzekucji (przewidzianej na 16 stycznia 1945 r.). W 1948 r. został zwolniony z pracy na podstawie zaleceń Wydziału Wojewódzkiego w Kielcach.

Zmarł 27 lipca 1949 r. w Częstochowie. Został pochowany na cmentarzu św. Rocha (w sektorze 11, rząd 1, grób 3). W 2009 r. Muzeum Częstochowskie opublikowało jego wspomnienia „Z krwawych dni Częstochowy” o zbrodni Wehrmachtu z 4 września 1939. Jego syn Bronisław był uczestnikiem III powstania śląskiego.

Cykle CGK - Autorzy