SZUKAJ
CO/GDZIE/KIEDY W CZĘSTOCHOWIE Portal kulturalny

Człowiek roku 1885 - Władysław Edward Kronenberg

10 czerwca 2024
Rysunkowy portret historyka Juliusza Sętowskiego
Udostępnij

Nie był częstochowianinem, pochodził ze znanego warszawskiego rodu Kronenbergów – finansistów i przemysłowców. Był inżynierem, a także kompozytorem. W latach 1883–1885, angażując ogromne środki finansowe, doprowadził do wybudowania na terenie folwarku Ostatni Grosz pod Częstochową ogromnej fabryki włókienniczej „Błeszno”.

middle-Władysław-Kronenberg-int-3.jpg

Władysław Edward Kronenberg urodził się 27 czerwca 1848 r. w Warszawie. Był synem Leopolda, finansisty, i Ernestyny Rozalii z domu Leo, bratem Leopolda Juliana (1849–1937), bankiera, prezesa Banku Handlowego w Warszawie, który w 1897 r. doprowadził do uruchomienia oddziału tegoż banku w Częstochowie. Żoną Leopolda Juliana była znana śpiewaczka operowa Józefina z Reszków.

Kronenberg ukończył studia techniczne w École Centrale w Paryżu. Był członkiem zarządu Towarzystwa Drogi Żelaznej Warszawsko-Terespolskiej i Nadwiślańskiej. Założył i wydawał „Przegląd Techniczny” w Warszawie, był też członkiem Komitetu Muzeum Przemysłu.

W Warszawie angażował się w opracowanie planów założenia bulwarów nad Wisłą. W roku 1883 rozpoczął budowę - według własnego projektu - włókienniczej fabryki „Błeszno” nad Wartą, w należącym do niego folwarku Ostatni Grosz, będącym częścią posiadłości ziemskiej Błeszno pod Częstochową. W ciągu dwóch lat powstała tkalnia z 250 krosnami mechanicznymi, w której zainstalowano maszynę parową o mocy 300 KM (docelowo planowano 750 krosien). Nowoczesną fabrykę, pomyślaną jako konkurencyjną dla zakładów żyrardowskich Hillego i Detricha, miało prowadzić towarzystwo akcyjne, do którego należeli: W. Kronenberg, W. Rau, H. Natanson i M. Jellinek. Przy zakładach włókienniczych wybudowano też osiedle domów dla kadry technicznej (murowane) i robotników (drewniane).

middle-Władysław-Kronenberg-int-2.jpg

Jednak ta inwestycja przemysłowa, na którą Kronenberg przeznaczył znaczne kapitały, nie powiodła się. Wobec poniesionych strat finansowych fabrykę w 1885 r. odsprzedano Towarzystwu Akcyjnemu Hille i Dietrich z Żyrardowa (w 1900 r. wraz z całą posesją obejmującą 50 hektarów zakupiło ją Towarzystwo Przędzalnicze „La Czenstochovienne”).

Kronenberg zrezygnował później z działalności w dziedzinie przemysłu i osiadł w Paryżu. Spełniał się jako kompozytor nastrojowych, patriotycznych pieśni. Był współzałożycielem i prezesem (w latach 1881–1885) Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Prowadził aktywne życie artystyczne, jego twórczość była przyjmowana życzliwie przez ówczesną krytykę. Zapisał 250 tysięcy rubli na fundusz sierot Warszawskiego Towarzystwu Dobroczynności.

Zmarł 16 kwietnia 1892 r. w Cannes (Francja). Pochowany został w rodzinnym grobowcu na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie.

Władysław Edward Kronenberg od 1881 r. był żonaty z Franciszką Łucją Chevreau, miał córkę Marię Władysławę (1882–1904).

Cykle CGK - Autorzy