„BOMBkOWA historia Częstochowy” wydarzeniem muzealnym 2025 roku

Tegoroczny Międzynarodowy Dzień Muzealnika i Dzień Muzeów przyniósł częstochowskiej instytucji szczególne powody do radości. Nagrodę Marszałka Województwa Śląskiego dla najlepszej wystawy otrzymała „BOMBkOWA historia Częstochowy”.

Z okazji Międzynarodowego Dnia Muzealników i Dnia Muzeów, 18 maja w Muzeum Historycznym w Bielsku Białej odbyła się Gala Nagród Marszałka Województwa Śląskiego za Wydarzenie Muzealne 2025 roku. To już jej dwudziesta edycja, bo laury za najwybitniejsze osiągnięcia z zakresu działalności muzealnej przyznawane są od 2006 roku.

Tym razem dziewiętnaście instytucji zgłosiło do nagród sześćdziesiąt pięć inicjatyw kulturalnych w kategoriach – wystawy, publikacje książkowe, dokonania z zakresu inicjatyw edukacyjnych oraz popularyzacji dziedzictwa kulturowego i dokonania z zakresu konserwacji.

W pierwszej - dla najlepszej wystawy - nagrodzono „BOMBkOWĄ historię Częstochowy”, przygotowaną przez Muzeum Częstochowskie. W walce o ten tytuł nasza instytucja pokonała aż dwadzieścia pięć innych propozycji. Wyróżnienia w tej kategorii otrzymały: Muzeum Historii Katowic za wystawę „Suberlak. Baśń o wspólnocie” oraz Muzeum Zamkowe w Pszczynie za ekspozycję „W blasku. Wystawa etykiet zapałczanych ze zbioru Wojciecha Krzanowskiego” (pełną listę nagrodzonych instytucji można znaleźć na stronie www.slaskie.pl.

Nagrodę podczas gali odebrały dyrektorka Muzeum Częstochowskiego Katarzyna Ozimek, kuratorka wystawy Agnieszka Ciuk-Koćwin oraz koordynatorka projektu Ewelina Mędrala-Młyńska.

- Cieszymy się, że nasza praca została zauważona i doceniona. To była wielka satysfakcja odebrać nagrodę Marszałka Województwa Śląskiego za wydarzenie muzealne roku w Międzynarodowym Dniu Muzeów. Jest to swoiste zwieńczenie i uznanie dla projektu badawczo-wystawienniczego, który cieszył się dużym sukcesem frekwencyjnym i bardzo pozytywnym odbiorem publiczności. To też dla nas ogromna motywacja do realizacji kolejnych przedsięwzięć. Dzisiejsze muzealnictwo to olbrzymie wyzwanie - myślę, że ta nagroda potwierdza, że jesteśmy w stanie mu sprostać - zaznacza Katarzyna Ozimek.

„BOMBkOWA historia Częstochowy” już w dniu otwarcia (wernisaż odbył się w połowie listopada) stała się przebojem wśród odwiedzających – i to niezależnie od wieku. Bombki zachwyciły zarówno najmłodszych, jak i tych całkiem dorosłych widzów. Podziwiano aranżację, kolory, kształty, detale ozdób (zaprezentowano je w najróżniejszych formach – od aniołków, przez zwierzątka, gwiazdki, krasnoludki, bałwanki, po… Wodospad Niagara, jajka na twardo, kokosowy koktajl i płetwonurka). Doceniono też fakt, że ekspozycja ukazywała tajniki powstawania tych szklanych cudów.

Wystawa to podsumowanie dwuletniego projektu, mającego na celu zbadanie wytwórczości bombkarskiej na terenie miasta w latach 1940–2024. W Ratuszu przez kilka miesięcy (bombki można było oglądać do końca marca tego roku) prezentowano współczesne, udostępnione przez firmy biorące udział w przedsięwzięciu, szklane ozdoby choinkowe. W przedsięwzięciu uczestniczyło trzynaście firm z Częstochowy i najbliższych okolic.

Sam projekt miał na celu dogłębne zbadanie niezwykle precyzyjnej i artystycznie często niedocenionej dziedziny sztuki rzemieślniczej, jaką jest tworzenie szklanych ozdób choinkowych. Oprócz prześledzenia i dokumentacji etapów powstawania bombek pod lupę wzięto również historię, zarówno firm zajmujących się wytwórstwem, jak i osób bezpośrednio zaangażowanych w ich funkcjonowanie.

Muzeum Częstochowskie zaproponowało jednak nie tylko pełną wizualnego piękna wystawę, ale również bogato ilustrowaną publikację, stanowiącą jej merytoryczne uzupełnienie. To szczególnie ważne, bowiem dotychczas nikt nie rozpatrywał tej dziedziny sztuki jako lokalnego rzemiosła, tym trudniejszego w kontynuacji, że upowszechnianego poza kursami, szkoleniami i materiałami drukowanymi. Udowodniono tym samym, że wiedza przekazywana z pokolenia na pokolenie, w ramach manufaktur szklanych, trwa, rozwija się i ewoluuje.

Podczas trwania wystawy Muzeum zaproponowało różne wydarzenia towarzyszące (m.in. warsztaty malowania bombek i oprowadzania kuratorskie). Ku radości zwiedzających, w muzealnym sklepiku pojawiły się również ozdoby podobne do tych, które można było obejrzeć w salach Ratusza.

Więcej o działalności Muzeum Częstochowskiego można przeczytać na stronie www.muzeumczestochowa.pl.

fot. Tomasz Żak / UMWS