Częstochowskie Dni Literatury

Spotkaniem z austriacką autorką Sophią Lunrą Schnack rozpoczęły się Częstochowskie Dni Literatury. W programie – oprócz spotkań – także projekcja, koncert oraz debata. Trzydniowe wydarzenie inspirowane jest twórczością Czesława Miłosza. Nie jest to oczywiście przypadek, bo 2024 ustanowiono rokiem tego noblisty.

Ta literacka impreza odbywa się w Częstochowie po raz pierwszy. Organizuje ją Biblioteka Publiczna im. Władysława Biegańskiego, a partnerami są: Ośrodek Promocji Kultury „Gaude Mater”, Kino Studyjne OKF „Iluzja”, Miejska Galeria Sztuki i Muzeum Częstochowskie. Program inspirowany jest twórczością Czesława Miłosza, tu przypomnijmy, że Senat RP ustanowił rok 2024 rokiem autora „Doliny Issy”.

Poetycki prolog Dni

W organizację wydarzenia włączył się również Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, stąd i prolog imprezy, którym było dopołudniowe spotkanie z austriacką poetką i pisarką, Sophią Lunrą Schnack, autorką nominowanej do Nagrody Literackiej Rauris 2024 powieści „Feuchtes holz” (czyli „Wilgotne drewno”). Rozmowę z nią poprowadziły dr hab. Joanna Ławnikowska-Koper oraz dr hab. Anna Majkiewicz.

Okazuje się, że pisarka odwiedzi tylko trzy polskie miasta – oprócz Częstochowy – są to Poznań i Katowice. Rozmowa tyczyła się jednak nie tylko wokół twórczości autorki, ale i jej samej. Schnack wyjaśniła m.in. pochodzenie swojego artystycznego pseudonimu – Lunra, którym chętnie się posługuje: To kombinacja słów „luna” i „aurora”, co oznacza z jednej strony – księżyc, z drugiej – poranek.

Opowiedziała też o swoich rodzinnych stronach – Wiedniu i Salzburgu. To właśnie o bliskich sobie miejscach wspomina również w „Wilgotnym drewnie”. – Wracam do kraju mojego dzieciństwa, ale celowo nie podaję nazw miejscowości, ponieważ ta historia mogłaby wydarzyć się każdemu i wszędzie w Austrii. Chciałam przez to uczynić tę opowieść bardziej zrozumiałą i bardziej uniwersalną. Oczywiście znając moją biografię, każdy może domyślić się szczegółów– wyjaśniła pisarka, która odczytała także fragmenty swojej debiutanckiej książki (debiut ten przyniósł jej nie tylko wymienioną powyżej nominację, ale i stypendium Haymon Achensee Literatour).

Dodajmy, że spotkanie było jednym z punktów programu IX Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Wstyd w literaturze. Transfer - Recepcja – Przekład”, organizowanej przez Instytut Literaturoznawstwa UJD.

Oficjalna inauguracja

To był prolog, a oficjalna inauguracja Częstochowskich Dni Literatury odbędzie się w kinowej „Iluzji”. Tam o godz. 16.00 przypomniana zostanie „Dolina Issy”. Wszystko za sprawą znakomitego filmu Tadeusza Konwickiego z 1982 r. Na ekranie m.in. Danuta Szaflarska, Edward Dziewoński, Jerzy Kamas czy Hanna Skarżanka.

Po seansie – o godz. 19.00 – warto przenieść się wraz z Zespołem Cieśni Nadgarstka w czasy dwudziestolecia międzywojennego. Koncert „Śpiewane dwudziestolecie” odbędzie się na scenie Ośrodka Promocji Kultury „Gaude Mater”. Zespołowi przewodzi prof. dr hab. Adam Regiewicz, dyrektor Instytutu Literaturoznawstwa UJD. W repertuarze m.in. śpiewające wiersze Kazimierza Wierzyńskiego i Juliana Tuwima.

Na oba te wydarzenia obowiązują bezpłatne wejściówki, które można było odbierać w kinie i OPK. Na pozostałe propozycje wstęp jest wolny.

Czy warto dzisiaj czytać Miłosza?

Następne dni wypełnią przede wszystkim spotkania autorskie. I tak w piątek, 15 listopada o godz. 18.00 organizatorzy zapraszają do Filii nr 9 Biblioteki Publicznej (ul. Nowowiejskiego 15). Gościem będzie poetka i pisarka Magdalena Bielska (prywatnie córka Jerzego Pilcha). Gdy debiutowała tomem „Brzydkie zwierzęta”, w 2006 r. nagrodzono ją Nagrodą im. Kazimiery Iłłakowiczówny. Z kolei jej ostatnia książka „Poradnik dla niedawno zmarłych” w 2024 r. otrzymała Nagrodę im. Wisławy Szymborskiej.

Z kolei w sobotę, 16 listopada Częstochowskie Dni Literatury przeniosą się do Ratusza. Tam zaplanowano ostatnie dwa punkty programu. Pierwszym z nich (o godz. 16.00) będzie debata zatytułowana „Czy warto dzisiaj czytać Miłosza?”, w której udział wezmą: Agnieszka Kosińska – pisarka, edytorka i bibliografka; w latach 1996–2004 sekretarka i współpracowniczka Czesława Miłosza oraz Anna Romaniuk – historyczka literatury, edytorka, krytyczka literacka, autorka książki „Obecność. Wspomnienia o Czesławie Miłoszu”. Po debacie (o godz. 18.00) przewidziano zaś spotkanie z Andrzejem Franaszkiem – literaturoznawcą, krytykiem literackim, laureatem m.in. Nagrody im. Kościelskich 2011 za publikację „Miłosz. Biografia”.

Te wydarzenia poprowadzą wykładowczynie Instytutu Literaturoznawstwa Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie: prof. dr hab. Agnieszka Czajkowska, dr Anna Janek oraz mgr Aleksandra Mieczyńska.

Szczegółowy program literackiej imprezy publikujemy w kalendarium CGK.

Fot. Grzegorz Skowronek (spotkanie z Sophią Lunrą Schnack)