Człowiek roku 1893-Władysław Kozłowski

Pracował jako inżynier Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w Częstochowie, prowadził później przedsiębiorstwo budowlane, był działaczem społecznym i dobroczynnym. W 1893 r. ufundował kamienne odrzwia, a także dębowe drzwi w głównym wejściu kościoła pw. św. Barbary, podarował też bibliotece parafialnej część księgozbioru.

Władysław Kozłowski urodził się 26 lipca 1845 r. w Poznaniu. Był synem Aleksandra, kupca, i Karoliny z Szylingów. Ukończył gimnazjum w Poznaniu, następnie studiował we Francji, najpierw w Akademii Donai, później w Ecole Centrale des Arts et Manufactures w Paryżu, w której uzyskał w 1868 r. dyplom inżyniera (z odznaczeniem).

W 1869 r. rozpoczął pracę jako rysownik na Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. W roku 1878 opublikował w „Przeglądzie Technicznym” artykuł „O wypadkach na drogach żelaznych i sposobach ich unikania, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii hamulców”. W 1882 r. skonstruował własnego pomysłu przyrząd do mierzenia strzałki ugięcia mostów, który opisał w artykule „Przyrząd do mierzenia strzałki ugięcia mostów żelaznych podczas prób” („Przegląd Techniczny” 1883); przyrząd ten znalazł zastosowanie na Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. W tym samym roku w „Przeglądzie Technicznym” opisał profilograf - inny przyrząd własnego pomysłu, przeznaczony do zdejmowania profilu główki szyny w torze. Urządzenie to, nagradzane na wystawach, było stosowane na wielu kolejach.

W roku 1886 Kozłowskiego przeniesiono do Częstochowy. Objął stanowisko naczelnika III Oddziału Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Po przejściu na emeryturę, w latach 1902–09 (wraz z Feliksem Ebertem, Piotrem Chochołem i A. Sławetą) był współwłaścicielem Przedsiębiorstwa Budowlanego „Topór”. Wśród budowli wzniesionych przez tę firmę znalazł się m.in. gmach częstochowskiego oddziału Banku Handlowego w Warszawie przy ul. Dojazd (Piłsudskiego) oraz Banku Państwa przy ul. Panny Maryi (II Aleja 34).

Od utworzenia w Częstochowie w roku 1891 parafii pw. św. Barbary bezinteresownie kierował gruntownym remontem kościoła parafialnego; w 1893 r., by uczcić pamięć zmarłego syna, ufundował kamienne odrzwia, a także dębowe drzwi w głównym wejściu do kościoła. Bibliotece parafialnej przekazał część swojego księgozbioru.

W latach 1901–05 należał do komitetu budowy nowej wieży na Jasnej Górze. W okresie 1900–06 był członkiem zarządu, a w latach 1906–08 pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Dobroczynności dla Chrześcijan. Należał również do zarządów: Schroniska im. św. Antoniego, częstochowskiego oddziału Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego, częstochowskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, Polskiej Macierzy Szkolnej. Był członkiem zarządu, a w latach 1903–04 prezesem Straży Ogniowej Ochotniczej w Częstochowie.

Współtworzył Stowarzyszenie Kupców Polskich. W latach 1907–08 należał do współorganizatorów Stowarzyszenia Rzemieślniczo-Przemysłowego „Najświętsza Rodzina”, a później miejscowego oddziału Towarzystwa Przemysłu i Handlu. W 1907 r. wszedł w skład komitetu wyborczego narodowego, następnie uczestniczył w wyborach do Dumy Państwowej.

W 1908 r. zaproszono Kozłowskiego udziału w pracach komitetu organizacyjnego Wystawy Przemysłu i Rolnictwa w Częstochowie. Wystąpił wówczas z planem przeciągnięcia do terenu wystawowego odgałęzienia Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (dzięki jego staraniom pomysł ten został zrealizowany). Podczas trwania wystawy, w okresie sierpień–wrzesień 1909 r., był członkiem komisji pedagogicznej w dziale ogólnokulturalnym. W listopadzie 1909 r. przewodniczył zebraniu Stowarzyszenia Rzemieślniczo-Przemysłowego, na którym omawiano sprawę założenia szkoły dla terminatorów.

Zmarł 16 stycznia 1910 r. w Częstochowie. Pochowano go na cmentarzu Kule (w sektorze 5, rząd AZ, grób 6).

W małżeństwie ze Stanisławą z Kudowskich miał syna Zygmunta oraz córkę.

Fotografia:

Władysław Kozłowski wśród członków Komitetu Wystawy Przemysłu i Rolnictwa, 1909 r. (drugi rząd, 7. od lewej)