SZUKAJ
CO/GDZIE/KIEDY W CZĘSTOCHOWIE Portal kulturalny

Człowiek roku 1921 - Władysław Kahl

25 września 2026
Rysunkowy portret historyka Juliusza Sętowskiego
Udostępnij

Z zawodu był lekarzem położnikiem i ginekologiem, ordynatorem szpitala garnizonowego w Częstochowie. Jako kapitan lekarz w maju 1921 r. był współorganizatorem, następnie komendantem ochotniczej kolumny sanitarnej, która podczas III powstania śląskiego operowała w rejonie Kochanowice–Lubliniec.

middle-Kahl-Władysław.JPG

Władysław Kahl (pseudonim Rola) urodził się 19 czerwca 1885 r. w Piotrkowie, był synem Emila Kwiryn-Kahla (1851–1908), nauczyciela łaciny w gimnazjum w Piotrkowie, później w Krasnoufimsku i Moskwie, oraz Anny z Różyckich (1853–1910).

Po ukończeniu gimnazjum w Piotrkowie rozpoczął studia na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Za udział w strajku studenckim w 1905 r. został jednak usunięty z uczelni. Naukę kontynuował od 1906 r. na Uniwersytecie w Dorpacie (Tartu). Tam 11 listopada 1911 r. otrzymał tytuł lekarza. W 1908–1910 był asystentem kliniki ginekologiczno-położniczej uniwersytetu. Potem przez dwa lata pracował jako lekarz rejonu tramolewskiego ziemstwa ostrowskiego w guberni pskowskiej. Następnie do 1918 r. był dyrektorem i ordynatorem szpitala powiatowego w Ostrowiu.

Po powrocie do kraju zamieszkał w Częstochowie. Od 15 listopada 1918 r. był zastępcą lekarza powiatowego, prowadził też prywatną praktykę. W okresie od lutego 1919 r. do maja 1922 r. jako lekarz służył w Dowództwie Okręgu Generalnego Kielce jako starszy ordynator szpitala garnizonowego w Częstochowie.

W marcu 1921 r. uczestniczył w pracach Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. W stopniu kapitana był współorganizatorem, a następnie komendantem ochotniczej kolumny sanitarnej nr 1, która w maju 1921 r. została skierowana na teren powiatu lublinieckiego, objętego III powstaniem śląskim. Kierowana przez niego kolumna należała do Grupy „Północ” wojsk powstańczych i operowała w rejonie Kochanowice–Lubliniec.

W II połowie 1922 r. Kahl podjął pracę w Powiatowej Kasie Chorych w Częstochowie, a od 1924 r. także w Szpitalu Miejskim dla Chorych Zakaźnie (Szpital Zakaźny im. Śniadeckich). W końcu lat 30. leczył w Przychodni Specjalistów (przy al. Wolności 18). W latach 1918–1930 był kierownikiem rejonu sanitarnego Polskich Kolei Państwowych.

Władysław Kahl należał do wielu organizacji społecznych i zawodowych. W okresie 1919–1939 wielokrotnie wybierano go do zarządu Polskiego Czerwonego Krzyża (PCK) w Częstochowie (jako delegat miejscowej organizacji uczestniczył w zebraniach Zarządu Głównego w Warszawie). W latach 30. był członkiem komitetu „Dni Przeciwgruźliczych”, wygłaszał odczyty na temat tej choroby. Przez szereg lat należał do zarządów Ligi Morskiej i Kolonialnej oraz Związku Powstańców Śląskich, którego był członkiem honorowym. Kahl należał także do Zjednoczenia Zawodowego Polskiego, a od 1919 r. Towarzystwa Lekarskiego Częstochowskiego. W 1931 r. wybrano go na I wiceprezesa Federacji Polskiego Związku Obrońców Ojczyzny.

16 października 1939 r. został dyrektorem PCK w Częstochowie. W latach 1940–1942 był lekarzem naczelnym Ubezpieczalni Społecznej (US) w Częstochowie. Funkcję tę pełnił również po wojnie.

Władysław Kahl zmarł 9 lutego 1951 r. w Częstochowie i został pochowany na cmentarzu Kule (w sektorze 17, rząd PD, grób 1). Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (1938) i Złotym Krzyżem Zasługi (1947), a za udział w III powstaniu Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi (1924).

W małżeństwie z Natalią z Wasiowiczów (1882–1936) miał dwie córki: Wiesławę (1910–1988) i Janinę (1913–1932), uczennicę Gimnazjum „Nauka i Praca”, która została zastrzelona w przypływie zazdrości przez podporucznika 7. pułku artylerii lekkiej Zygmunta Wrzesińskiego.

Juliusz Sętowski - czytaj więcej