Człowiek roku 1955-Tadeusz Więckowski

Był pilotem samolotowym, w 1939 r. walczył jako żołnierz w wojnie z Niemcami. W latach 1940–45 należał do konspiracji Związku Walki Zbrojnej-Armii Krajowej, był uczestnikiem Powstania Warszawskiego. Instruktor w Aeroklubie Częstochowskim. W 1955 r. powierzono mu tworzenie lotnictwa sanitarnego w Polsce.

Tadeusz Więckowski, pseudonim Czumak urodził się 9 czerwca 1916 r. w Zawierciu. Był synem Stefana (1878–1963), kolejarza, oraz Natalii z Nowaków (1896–1977) oraz bratem Zdzisława, żołnierza ZWZ-AK. Jego dziadkiem był Stanisław Więckowski, uczestnik powstania z lat 1863–64.

Mieszkał wraz z rodzicami w Zawierciu, Siedlcach, Koluszkach i Częstochowie, gdzie jego ojciec pracował jako kolejarz. Począwszy od roku 1926 interesował się lotnictwem. Pierwszy lot – jako pasażer - odbył samolotem turystyczno-sportowym RWD-4. Miało to miejsce w 1931 r. na lotnisku Kucelin koło Częstochowy.

W 1934 r. Więckowski ukończył Przysposobienie Wojskowe Lotnicze przy Aeroklubie Poznańskim (rozpoczął loty na szybowcach w Polichnie, Pińczowie, Bezmiechowej), później ukończył kursy lotów oraz akrobacji szybowcowej w Katowicach. W roku 1938 został pilotem samolotowym; pierwszy samodzielny przelot wykonał na trasie Poznań-Inowrocław samolotem RWD-8.

Ukończył Państwową Szkołę Budownictwa w Poznaniu. Po wybuchu wojny z Niemcami, od 1 września 1939 r. jako ochotnik walczył w szeregach częstochowskiego 27. pułku piechoty (aż do rozbicia jego oddziału nad Bugiem w okolicach Terespola).

Od marca 1940 r. należał do ZWZ-AK. Brał udział w wielu akcjach sabotażowych (niszczenie samochodów niemieckich, urządzeń fabrycznych) i bojowych. 4 października 1942 r. uczestniczył w akcji odbicia z więzienia na Zawodziu w Częstochowie podpułkownika Stanisława Mireckiego „Butryma”.

Z chwilą powołania oddziałów lotniczych ZWZ-AK został referentem lotniczym obwodu częstochowskiego ZWZ-AK, później dowódcą oddziału lotniskowego w Częstochowie. W kwietniu 1944 r. w wyniku wsypy zmuszony był opuścić Częstochowę, znalazł się w oddziale leśnym. Jego rodzina wyjechała do Warszawy. Dołączył do nich po kilku miesiącach.

W czasie Powstania Warszawskiego w stopniu porucznika był oficerem zrzutowym; przyjmował zasobniki z bronią i amunicją zrzucane choćby w rejonie kina „Polonia”, na ulicach Kruczej i Hożej. Pełnił też funkcję adiutanta szefa Lotnictwa Komendy Głównej AK, pułkownika Bernarda Adameckiego. Po upadku powstania znalazł się w niewoli niemieckiej; był przetrzymywany kolejno w obozach na terenie Niemiec m.in. w obozie Lamsdorf (Łambinowice). Po uwolnieniu 3 maja 1945 r. z obozu w Lubece przebywał w Travemünde, później w Belgii i Francji.

Do Polski powrócił w lutym 1946 r. W tymże roku otrzymał uprawnienia pilota samolotowego i przystąpił do organizowania Aeroklubu Częstochowskiego; pełnił w nim funkcje: prezesa, szefa wyszkolenia i instruktora, był także mechanikiem i gospodarzem obiektu.

W roku 1949 władze komunistyczne odebrały mu uprawnienia pilota oraz instruktora. Podjął wówczas pracę w cegielni. W 1953 r. zainicjował utworzenie lotnictwa sanitarnego w Polsce. W roku 1955 powierzono mu jego organizowanie, wkrótce został dyrektorem Lotnictwa Sanitarnego. Przez kilka lat pilotował także samoloty i śmigłowce lotnictwa sanitarnego: wykazał się licznymi przelotami w najtrudniejszych warunkach, m.in. w 1960 r. wykonał pełen poświęcenia lot śmigłowcem z Ostrołęki do Warszawy; w zupełnych ciemnościach wylądował w Ostrołęce na małym placyku, a potem w Warszawie w pobliżu bramy szpitalnej.

W latach 1956–57 był prezesem Aeroklubu Warszawskiego. Nękany przez chorobę nowotworową przeszedł kilka operacji w Polsce, od lata 1968 r. przebywał w klinice w Stanach Zjednoczonych. Zmarł 6 marca 1969 r. w Buffalo (USA) i tam został pochowany na cmentarzu św. Stanisława.

Więckowski był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Srebrnym Krzyżem Zasługi. Jego imieniem nazwano ulicę w Częstochowie, a przy ulicy POW 4 odsłonięto w 2015 r. pamiątkową tablicę.

Tadeusz Więckowski był żonaty z Wandą Reimschüssel (1929–2007), córką Edmunda Reimschüssela (1895–1948), oficera rezerwy Wojska Polskiego, powstańca śląskiego, jednego z dyrektorów fabryki Union Textile w Częstochowie, działacza społecznego i sportowego, szefa ekspozytury wywiadu obwodu częstochowskiego ZWZ-AK (jej matką była Maria, która prowadziła sklep z tkaninami w II Alei, w czasie okupacji pod pseud. Fala działała w wywiadzie ZWZ-AK).

Wanda była absolwentką Akademii Medycznej w Poznaniu. Specjalizowała się w chirurgii, pracowała w Szpitalu im. Władysława Biegańskiego w Częstochowie, od 1955 r. w Szpitalu Chirurgicznym im. Ludwika Rydygiera w Częstochowie, później w I Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej w Warszawie, a od r. 1968 na oddziale ginekologicznym szpitala w Buffalo.

Tadeusz i Wanda Więckowscy mieli dwoje dzieci: Jana (ur. w 1941 r.), lekarza ginekologa, zamieszkałego w Buffalo oraz Annę (ur. w 1944 r.), zamężną Bochenek, lekarkę mieszkającą w Warszawie.

Fot. Tadeusz Więckowski (stoi drugi od lewej)