Drapieżna kreska Starowieyskiego
Do końca sierpnia w Częstochowie można podziwiać twórczość Franciszka Starowieyskiego. Dom Sztuki prezentuje szkice, rysunki i plakaty autorstwa mistrza.
Otwarta na początku miesiąca ekspozycja prezentuje prace jednego z najwybitniejszych twórców polskiej szkoły plakatu – Franciszka Starowieyskiego (tworzącego także pod pseudonimem Jan Byk). Dorobek artysty charakteryzuje się wizjonerskim rozmachem, mistrzowskim opanowaniem anatomii oraz atmosferą głębokiego niepokoju. Zaprezentowany w częstochowskiej galerii wybór dzieł został podzielony na trzy korespondujące ze sobą segmenty, obejmujące szkice, rysunki oraz plakaty. Pozwala to prześledzić ewolucję języka wizualnego twórcy oraz powracające motywy, związane z refleksją nad przemijaniem, kruchością ludzkiego życia.
W wyeksponowanych rysunkach, zrealizowanych z kaligraficzną maestrią, dostrzec można oniryczne kłębowiska zantropomorfizowanych kształtów, hybrydalne stwory, mroczne czaszki, nagie kości oraz świadome deformacje proporcji anatomicznych. Głównym środkiem wyrazu pozostaje tam pulsująca kreska, przypominająca zawiłe naczynia krwionośne znane z rycin z zakresu wczesnonowożytnej medycyny.
Z kolei sekcja plakatowa pokazała, że projekty Starowieyskiego nigdy nie sprowadzały się do roli prostego komunikatu. To niezależne kompozycje malarskie, w których odręczne, dynamiczne liternictwo organicznie łączy się z wizją plastyczną, pełną hermetycznej symboliki i ciętego humoru. Plakaty stanowią dowód na niezwykłą autonomię tej dziedziny sztuki w ujęciu autora, dla którego afisze teatralne i wystawowe były samodzielnymi dziełami.
Całość ekspozycji to również czytelne nawiązanie do dziedzictwa Teatru Rysowania, którego artysta był pomysłodawcą. Akt twórczy był tu monumentalnym spektaklem rozgrywającym się na oczach publiczności.
Franciszek Starowieyski na trwałe zapisał się w historii sztuki jako artysta o niezwykle wyrazistej i niepowtarzalnej osobowości twórczej. Jego rysunki i plakaty od dekad fascynują zarówno badaczy, jak i miłośników sztuki, przede wszystkim za sprawą charakterystycznego połączenia zmysłowej cielesności z motywami przemijania, rozpadu i śmierci. Prezentowane w Częstochowie szkice pozwalają zajrzeć za kulisy jego pracy - ukazują proces kształtowania się złożonych kompozycji, a zarazem odsłaniają nieustanne poszukiwania artysty w zakresie formy, proporcji i sposobów obrazowania.
Organizatorzy wystawy – Stanisław Miklas, Adam Dobosz i Konrad Rogowski – udostępnili zestaw prac, który pozwolił prześledzić kluczowe wątki ikonograficzne obecne w twórczości Starowieyskiego. Każdy eksponowany element tej wyselekcjonowanej kolekcji odzwierciedla fascynację mistrza dawnymi epokami, barokowym przepychem form oraz anatomiczną precyzją zaczerpniętą ze starych traktatów medycznych i przyrodniczych. Drapieżna, nerwowa kreska, tak charakterystyczna dla twórczości Starowieyskiego, zaciera granicę między rzeczywistością a niepokojącą, oniryczną wizją, w której ludzkie ciało ulega nieustannym metamorfozom.
Wystawę "Franciszek Starowieyski – Szkice, Rysunki, Plakaty" można oglądać w Domu Sztuki przy ul. 3 Maja 20 do końca sierpnia, po wcześniejszym kontakcie telefonicznym.
Fot. Piotr Karoński (wernisaż wystawy, który odbył się 2 sierpnia)
.jpg)