Gdzie kończy się złość, a zaczyna nienawiść?

Teatr Nowy w Częstochowie i Teatr Oczami Brata przyszykowali kolejną już nowość. Spektakl „Hejt” powstał na podstawie rozmów z osobami z niepełnosprawnościami i ich najbliższymi. Premiera w piątek, 25 września w samo południe.

W marcu tego roku Teatr Nowy w Częstochowie obchodził swoje pięciolecie. Termin jego powstania nie był przypadkowy, bo pokrywał się z obchodami 60. Międzynarodowego Dnia Teatru. Jego założycielem jest Paweł Bilski, szef Fundacji Oczami Brata oraz dyrektor Teatru Oczami Brata, który tworzą aktorzy z niepełnosprawnością intelektualną. W 2025 r. Teatr Nowy otrzymał prestiżową Złotą Maskę. Specjalną nagrodą teatralną województwa śląskiego nagrodzono przekraczanie granic narodowych, mentalnych oraz inkluzywność. Te wartości potwierdzają kolejne realizacje, które podejmuje "Nowy".

Efektem współpracy obu teatrów jest premierowy spektakl "Hejt". Tytuł ten powstał na podstawie rozmów z osobami z różnymi niepełnosprawnościami (w tym uczestnikami zajęć Fundacji Oczami Brata w Częstochowie), ich rodzicami i opiekunami. Swoimi historiami podzielili się: Paweł Bilski i jego rodzice - Jadwiga oraz Janusz, a także Zofia Gałuszka, Beata i Jerzy Kijakowie, Magdalena Lachs, Małgorzata Majak, Anna Myśliwiec, Maria Partyka, Elżbieta Świtalska i Maria Szwarc. Wspomnienia stały się punktem wyjścia, by opowiedzieć o słowach, które ranią, ocenianiu, wykluczeniu, ale również potrzebie akceptacji i bycia zauważonym.

Scenariusz stworzył Krzysztof Berendt, aktor Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni, od lat związany również z Teatrem Nowym w Częstochowie (gra w nim np. w „Cebuli” i „Umrzeć ze śmiechu”). Wspólnie z Natalią Świniarską odpowiada też za reżyserię „Hejtu” (spektakl powstał w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego).

Ideą było opowiedzenie o relacjach – między dzieckiem a rodzicem, między człowiekiem a człowiekiem. „Hejt” mówi o przekraczaniu granic, sile słów i ich konsekwencjach, a także o samotności, wykluczeniu i potrzebie akceptacji. I choć inspiracją do powstania przedstawienia stały się osobiste historie matek dzieci z niepełnosprawnościami, to całość ma uniwersalny wymiar. Tytułowe zjawisko panoszy się nie tylko w przestrzeni publicznej i internecie, ale i w codzienności - ukryty w spojrzeniach, ocenach i milczeniu.

Jak podkreślają twórcy - „Hejt” nie daje gotowych odpowiedzi. Zaprasza za to do refleksji nad tym, skąd bierze się nienawiść i czy możliwe jest odnalezienie drogi prowadzącej z powrotem do empatii, zrozumienia i bliskości.

Obsadę premierowego przedstawienia tworzą aktorzy i instruktorzy Teatru Oczami Brata: Katarzyna Antczak, Monika Kleber, Gabriela Majak, Beata Myśliwiec, Dorota Partyka, Karolina Świtalska, Michał Gałuszka, Bartosz Kijak oraz Dominik Sieradzki.

Pierwszy pokaz odbędzie się już w piątek, 25 września o godz. 12.00 w siedzibie teatru, która mieści się w Domu Oczami Brata (ul. Brzezińska 57/59). Popremierowe spektakle grane będą 28 oraz 29 września o godz. 9.00 i 11.00. Bilety można nabyć na stronie www.teatrnowy.art.

Warto dodać, że to nie jedyna nowość, nad którą pracują obecnie Teatry: Nowy i Oczami Brata. Trwają bowiem próby do premiery spektaklu „Cudowna. Rusztowanie świata”. Koprodukcja powstała z okazji 200-lecia Nowoczesnej Częstochowy. Poświęcono ją nie tylko dziejom Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej i samego klasztoru jasnogórskiego, ale też opowieści o pamięci, wierze, wspólnocie i człowieku, który nieustannie próbuje odnaleźć swoje miejsce pomiędzy faktami, legendą a osobistym doświadczeniem. Premierę zaplanowano na 16 października.

Fot. archiwum Teatru Oczami Brata