Nikifor, torba i walizka

Szósta edycja, artyści z 42 krajów, interdyscyplinarne wystawy... Trwa Międzynarodowy Festiwal Sztuk Wizualnych „PO-MOSTY WIELOKULTUROWOŚCI”. Po dwóch prezentacjach w Konduktorowni, niebawem kolejna – w Miejskiej Galerii Sztuki.

Hasłem tegorocznej odsłony jest „Silesia”, które dobrze oddaje zmianę, którą wprowadzono. Tym razem „Po-mosty…” wykraczają bowiem poza Częstochowę i docierają także do Zawiercia. Powód? Oprócz tamtejszej Galerii Białej i Galerii Czarnej Miejskiego Ośrodka Kultury „CENTRUM” (w których zaplanowano dwa festiwalowe wydarzenia) w tym mieście swój początek bierze Warta, przepływająca też przez Częstochowę.

Na górze i na dole

Tyle o zmianach. Inna kwestia pozostaje bowiem stała, od początku za organizację wydarzenia odpowiada częstochowianka Anita Grobelak, pomysłodawczyni festiwalu, a obecnie także prezeska tutejszego Regionalnego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. I to właśnie w siedzibie „Zachęty”, czyli Konduktorowni zainaugurowano szóste „PO-MOSTY”. W dniu otwarcia - 24 sierpnia - w industrialnym gmachu zorganizowano też akcję Urban Sketchers meeting in Częstochowa – o której możecie przeczytać na CGK.

Wielokulturowość zdominowała oba piętra budynku. Na parterze zaprezentowano interdyscyplinarną wystawę „Sacrum w podróży z Nikiforem”, na piętrze – owoce projektu plastyczno-literackiego „Filozofia pokoju w czasach niepokoju”.

Zacznijmy – wyjątkowo - od „góry”. W pacyfistycznym przedsięwzięciu wzięło udział aż 142 artystów pochodzących z ok. 40 krajów (m.in. USA, Węgier, Indii, Iranu, Wenezueli, Singapuru, Kosowa, Japonii, Turcji, Peru czy Ghany). Wspólnie - używając różnych twórczych środków - postanowili wyrazić sprzeciw wobec wojen, propagując pokojowe rozwiązanie wszelkich konfliktów zbrojnych.

A teraz powrót na „dół”. Tam zawisły dzieła takich autorów jak Magdalena Anzorge – Kurowska, Artur Brocki, Małgorzata Chmielowska, Elżbieta Chodorowska, Urszula Chodorowska, Daniel Chorup, Agnieszka Gałwa, Andrzej Kamiński, Małgorzata Kania, Alicja Kowalska, Jolanta Kuśmierska, Bernard Mailer, Krzysztof Mazoń, Agnieszka Mrozek, Andrzej Orlik, Katarzyna Raczkowska, Waldemar Siatka, Małgorzata Stępniak, Mariusz Szmerdt, Agnieszka Tomiczek, Mirosława Truchta Nowicka i Mieczysław Wroński.

Oczywiście swoje prace zaprezentowała także sama Anita Grobelak. Zwiedzając ekspozycję, trudno było nie zwrócić uwagi na pomalowaną walizkę i wielgachną torbę. Ich obecność w Konduktorowni nie jest oczywiście dziełem przypadku.

Szczęśliwy traf

I przy tej historii się zatrzymajmy. Był rok 2019. Anita Grobelak organizowała w Pałacu Sztuki we Lwowie międzynarodową wystawę poplenerową. Szybko pojawił się problem, w czym przewieźć autokarem czy też pociągiem kilkadziesiąt prac o różnych gabarytach. - Dysponowałam dużą walizką, ale w niej nie mieściły te największe prace (miały metr, metr dwadzieścia). Na przystanku autobusowym przy Kościele św. Barbary rozmyślałam, co zrobić i… nieoczekiwanie dostrzegłam pozostawioną lub zagubioną olbrzymią torbę. Chwilę poczekałam, bo być może zjawi się jej właściciel, ale nikt nie nadszedł. Uznałam to zrządzenie losu za szczęśliwy traf i już na drugi dzień brązowa torba wypchana obrazami przekroczyła polsko-ukraińską granicę – opowiada pomysłodawczyni festiwalu.

Od tego czasu brązowa torba służyła jej do transportowania dzieł za granicę. Grobelak zaznacza, że te kwestie zawsze woli pilotować osobiście. - W ubiegłym roku część prac na lwowską edycję „PO-MOSTÓW” utknęła na ponad trzy tygodnie na granicy i dopiero niecały tydzień przed wystawami we Lwowskim Muzeum Historii i Religii udało mi się je dostarczyć na miejsce - wspomina.

W podróży z… Nikiforem

W licznych podróżach wysłużyła się również biała walizka. Ostatni kurs zaliczyła na dworcu w Ravie Ruskiej. To właśnie wtedy straciła jedno z kółek. Jednak właścicielka nie pozbyła się „współtowarzyszki” drogi. - Tyle się ze mną wyjeździła (wespół ze wspomnianą torbą), że postanowiłam obie wykorzystać w instalacji, która znalazła się w pobliżu pracy Nikifora Krynickiego – wyjaśnia Grobelak.

I tak przechodzimy do łemkowskiego malarza, którego dzieło zawisło obok. Jego obecność na wystawie wiąże się ściśle z lwowskimi wyprawami częstochowskiej artystki. Pomnik Nikifora Krynickiego stoi bowiem na placu tuż przy Lwowskim Muzeum Historii i Religii. - Zawsze przy nim wypoczywam (właśnie z walizką i torbą) zanim wejdę do instytucji - wyjaśnia animatorka kultury. - Ostatnio byłam tam podczas tegorocznych wakacji. Musiałam odebrać prace z wystawy. Termin wyjazdu – przez naloty – był kilkakrotnie zmieniany. Decyzja, że jadę, zapadła w nocy, następnego dnia byłam już w drodze. Na ten portret, taki sam jak postać przedstawiona na pomniku, natrafiłam przypadkowo, tuż przed wyjazdem. Uznałam to za dobry znak. Otuchę, że wszystko będzie dobrze i nic mi się nie stanie.

Dzieło, od którego tytuł, zyskała wystawa, pożyczono z kolekcji rodziny Miśkiewiczów.

To dopiero początek!

Obie ekspozycje można było oglądać w Konduktorowni przez pierwsze dni września. 5 września na dole zawisły prace malarskie Mateusza Pawełczyka, a na górze fotografie naszego kolegi z CGK – Kacpra Staszczyka.

Niebawem otwarta zostanie także trzecia z częstochowskich wystaw „PO-MOSTÓW”. Już we wtorek, 9 września (o godz. 17.00) w Galerii Zwiastun Miejskiej Galerii Sztuki swoją twórczość zaprezentuje ceniony artysta-fotografik Waldemar Siatka (od początku związany z międzynarodowym festiwalem). Ekspozycję zatytułowano „Pół cieniem, pół serio”.

Festiwal zakończy się w Zawierciu. Tam zaplanowano zbiorową wystawę „Pamięć wody” oraz indywidualną propozycję Anity Grobelak – „Żywioły i gusta”.

Dodajmy, że w sumie szósta edycja „PO-MOSTÓW WIELOKULTUROWOŚCI” prezentuje twórczość reprezentantów 42 krajów. Obok Polski i tych już wymienionych to także: Argentyna, Białoruś, Brazylia, Chorwacja, Ekwador, Filipiny, Francja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Kanada, Kolumbia, Korea Południowa, Litwa, Macedonia, Malezja, Nepal, Niemcy, Norwegia, Polska, Czechy, Rumunia, Serbia, Słowenia, Szwajcaria, Tajwan, Tunezja, Ukraina, Wielka Brytania, Wietnam oraz Włochy.

Fot. Łukasz Stacherczak (wernisaż wystaw w Konduktorowni)

24 sierpnia w Konduktorowni otwarto dwie wystawy organizowane w ramach Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Wizualnych „PO-MOSTY WIELOKULTUROWOŚCI”: „Sacrum w podróży z Nikiforem” oraz „Filozofia pokoju w czasach niepokoju”.